Indexering
Bij veel verplichtingen tot periodieke betaling is het bedrag dat moet worden betaald geïndexeerd, bijvoorbeeld bij alimentatieverplichtingen en huur van bedrijfsruimte.

Bij alimentatie is dit wettelijk geregeld in artikel 1:402a van het burgerlijk wetboek. Het percentage van de indexering wordt jaarlijks door de minister van Justitie vastgesteld. De alimentatieplichtige is vanaf 1 januari van ieder jaar van rechtswege verplicht om het verhoogde bedrag te betalen. Alleen als uitdrukkelijk afstand is gedaan van de wettelijke indexering, bijvoorbeeld in een echtscheidingsconvenant, hoeft de jaarlijkse verhoging niet te worden betaald.

Bij huur van bedrijfsruimte is de indexering in de meeste gevallen geregeld in de huurovereenkomst. Meestal is het bedrag gekoppeld aan een van de prijsindexcijfers van het CBS.

In de praktijk komt het heel vaak voor dat (al dan niet bewust) de indexering wordt vergeten, zonder dat degene die recht heeft op de indexering daarover aan de bel trekt. De vraag is dan of alsnog met terugwerkende kracht aanspraak kan worden gemaakt op de niet opgeëiste indexeringen.

Over die vraag heeft het gerechtshof Amsterdam onlangs een interessante uitspraak gedaan: ECLI:NL:GHAMS:836

Het ging om huur van bedrijfsruimte, waarbij de indexering de eerste jaren wel was doorberekend, maar vervolgens jarenlang door de verhuurder was vergeten. Iedere maand ontving de huurder toen facturen voor het oude, niet geïndexeerde bedrag. Nadat de verhuurder dit ontdekt had, maakte hij alsnog met terugwerkende kracht aanspraak op de niet doorberekende indexeringen.

De huurder weigerde die te betalen en beriep zich erop dat de verhuurder zijn recht om die bedragen te vorderen had verspeeld, omdat jarenlang het oude bedrag, zonder indexering was gefactureerd. De huurder vond dat hij er daarom op mocht vertrouwen dat de verhuurder geen aanspraak meer zou maken op de niet doorberekende indexeringen. De kantonrechter had de huurder op dit punt in het gelijk gesteld en de vordering van de verhuurder afgewezen. De verhuurder ging in hoger beroep bij het gerechtshof. Het gerechtshof haalde op dit onderdeel een streep door het vonnis van de kantonrechter. Dit met de volgende overweging:

“voor een geslaagd beroep op rechtsverwerking is vereist dat de schuldeiser zich heeft gedragen op een wijze die onverenigbaar is met het vervolgens geldend maken van het betrokken recht. Een dergelijk beroep kan slechts in uitzonderlijke omstandigheden gegrond worden geacht. Het maandelijks over een langere periode factureren van de onaangepaste huurprijs kwalificeert niet als een dergelijke omstandigheid… Het zenden van facturen voor een niet geïndexeerd huurbedrag wees dus slechts erop dat de ver huurder de indexering over het hoofd zag. Op de huurder rust een eigen verantwoordelijkheid om in de gaten te houden wat de hoogte van de door haar verschuldigde huurprijs was.”

De huurder moest dus alsnog de achterstallige indexeringen betalen. Maar let op:

Verjaring
Voor periodieke betalingsverplichtingen met termijnen van een jaar of korter geldt een verjaringstermijn van vijf jaar (artikel 3:308 BW).  Er kan dus hooguit over een periode van vijf jaar alsnog met terugwerkende kracht aanspraak worden gemaakt op de indexeringen.

De conclusie
U kunt dus voor een onaangename verrassing komen te staan als alsnog aanspraak wordt gemaakt op niet doorberekende of niet betaalde indexeringen. De bedragen kunnen flink oplopen en behoudens zeer bijzondere omstandigheden zult u alsnog moeten betalen.

Als u recht heeft op indexeringen zorgt u er dan wel voor dat u daarop tijdig en in ieder geval binnen vijf jaar aanspraak maakt.

Heeft u vragen over dit onderwerp dan zullen u uiteraard graag van advies dienen.

Gar Schoonderbeek