Een internationale echtscheiding; wat is van belang om te weten?

U woont of u bent gehuwd in het buitenland en vraagt zich af of u in Nederland kunt scheiden? Graag informeer ik u over de mogelijkheden die er zijn. 

U kunt in Nederland scheiden wanneer één van de volgende situaties op u van toepassing is:

• u en uw echtgenoot wonen in Nederland;
• u en uw echtgenoot woonden voor het laatst samen in Nederland en één van u woont daar nog steeds;
• u bent voornemens een echtscheidingsprocedure op te starten en uw echtgenoot (verweerder in de echtscheidingsprocedure) woont in Nederland;
• u wilt gezamenlijk scheiden en u of uw echtgenoot woont in Nederland;
• u wilt een echtscheidingsprocedure starten en u woont al ten minste 1 jaar in Nederland. 

   Heeft u ook de Nederlandse nationaliteit dan hoeft u slechts 6 maanden in Nederland te wonen;

• u en uw echtgenoot hebben beide (ook) de Nederlandse nationaliteit.

Indien u in het buitenland woont dan kunt u aldus een echtscheidingsprocedure in Nederland opstarten indien uw echtgenoot in Nederland woont of indien zowel u als uw echtgenoot (ook) de Nederlandse nationaliteit heeft. 

Bent u in het buitenland gehuwd dan kunt u uw echtscheiding in Nederland regelen indien u en/of uw echtgenoot in Nederland woont (sinds 1 jaar of 6 maanden indien u ook de Nederlandse nationaliteit heeft) ofwel u en uw echtgenoot (ook) de Nederlandse nationaliteit hebben. 

Voor de vaststelling van de woonplaats wordt niet slechts gekeken naar het adres waar een echtgenoot staat ingeschreven. Het gaat om de maatschappelijke woonplaats, de plaats waar iemand de bedoeling heeft zich duurzaam te vestigen. 

Het kan voorkomen dat zowel de Nederlandse rechter als een rechter in het buitenland bevoegd is om van een echtscheidingsverzoek kennis te nemen. In dat geval is het van belang dat u de procedure eerder opstart dan de wederpartij. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat er over dezelfde kwestie door verschillende rechters een uitspraak wordt gedaan. De rechter waar de procedure het eerst is opgestart, is bevoegd om van het echtscheidingsverzoek kennis te nemen en de rechter van het land waar de procedure op een later moment is opgestart, houdt de zaak aan totdat de eerste rechter heeft beslist of zij zich al dan niet bevoegdheid acht. In Nederland wordt voor het moment waarop de procedure is gestart gekeken naar het moment waarop het echtscheidingsverzoek is ingediend bij de rechtbank en aldus het moment waarop de rechtbank het verzoek heeft ontvangen. 

Indien de Nederlandse rechter bevoegd is om kennis te nemen van het echtscheidingsverzoek dan geldt als hoofdregel dat de Nederlandse rechter Nederlands recht toepast. De enige grond om in Nederland te kunnen scheiden is dat het huwelijk duurzaam moet zijn ontwricht. In de praktijk komt het er veelal op neer dat in het geval één van de echtgenoten niet langer gehuwd wil zijn er reden is om de echtscheiding uit te spreken, ook als de andere echtgenoot geen echtscheiding wenst. Wat betreft het toepasselijk recht is er een uitzondering voor het geval dat echtgenoten beide een vreemde nationaliteit hebben en door hen gezamenlijk een keuze is gedaan voor toepassing van dit vreemde recht of een dergelijke keuze onweersproken is gebleven of door één van de echtgenoten een keuze voor dit recht is gedaan en beide echtgenoten een werkelijke maatschappelijke band met het land van die gemeenschappelijke nationaliteit hebben. In voornoemde gevallen wordt het buitenlands recht toegepast.

Dat de Nederlandse rechter de echtscheiding kan uitspreken zegt nog niets over de vraag over de Nederlandse rechter ook bevoegd is om te oordelen over de minderjarige kinderen en de financiële afwikkeling van de echtscheiding, waaronder ook de kinder- en partneralimentatie. Voor ieder onderwerp zal de rechter vaststellen of zij bevoegd is om van een verzoek hieromtrent kennis te nemen en welk recht van toepassing is. Om een voorbeeld te noemen: wanneer de minderjarige kinderen niet in Nederland wonen dan heeft de Nederlandse rechter geen rechtsmacht om beslissingen over de kinderen te nemen. Daarnaast is het van belang om u te beseffen dat het feit dat u in Nederland bent gehuwd niet automatisch betekent dat Nederlands recht van toepassing is op uw huwelijksvermogensregime.

Is er in uw situatie sprake van een internationale echtscheiding laat u dan adviseren door een gespecialiseerde familierechtadvocaat die kennis heeft van het internationaal privaatrecht (IPR). 

Mocht u vragen hebben over een echtscheidings- of andere familierechtelijke kwestie, waarbij internationale aspecten een rol spelen, neemt u dan gerust vrijblijvend contact met mij op (e-mail: k.l.m.kremer@ariensadvocaten.nl of telefoonnummer: 033-4637727).

Kim Kremer