Het huwelijk en het geregistreerd partnerschap lijken in veel opzichten op elkaar. Beide samenlevingsvormen zijn in de wet geregeld. Er bestaan echter ook verschillen. Door een wetswijziging zullen enkele belangrijke verschillen tussen het huwelijk en het geregistreerd partnerschap worden opgeheven.

Juridisch ouderschap

Eén van de belangrijkste wijzigingen betreft het van rechtswege ontstaan van juridisch ouderschap. Nu is het zo dat uitsluitend kinderen geboren binnen het huwelijk van een man en een vrouw automatisch in een familierechtelijke betrekking komen te staan tot de ouders, zelfs als de man niet de biologische vader is. In geval van een geregistreerd partnerschap dient de man het kind te erkennen om ook volgens de wet vader van het kind te zijn.

Ten gevolge van de wetswijziging krijgen kinderen die tijdens een geregistreerd partnerschap worden geboren, naast een familierechtelijke band met de moeder deze band ook automatisch met de mannelijke partner van de moeder. In samenloop met de Wet Lesbisch Ouderschap geldt dit straks ook voor een geregistreerd partnerschap tussen de moeder en de duomoeder. In de Wet Lesbisch Ouderschap is namelijk geregeld dat de partner van de moeder van rechtswege ouder wordt van het kind van haar echtgenote als het kind is verwekt door kunstmatige donorbevruchting en de identiteit van de biologische vader van het kind onbekend is. Deze wijziging ziet niet op het ouderschap van twee mannen, omdat een kind niet geboren kan worden in een relatie van twee mannen.

In geval van geregistreerd partnerschap tussen heteroseksuele en lesbische paren ontstaat in de toekomst dus van rechtswege het juridisch ouderschap. Deze regeling is uitsluitend van toepassing op kinderen die geboren zijn ná het tijdstip van inwerkingtreding van deze wet.

Ouderlijk gezag

Naast de wijzigingen met betrekking tot het juridisch ouderschap, zijn er wijzigingen opgenomen op het terrein van het ouderlijk gezag.

Om te beginnen wordt verduidelijkt dat ook adoptiefouders gezamenlijk het ouderlijk gezag over hun kind uitoefenen, ook indien zij niet met elkaar zijn getrouwd of door een geregistreerd partnerschap zijn verbonden.

Een andere wijziging betreft de mogelijkheid voor de ouders om in het gezagsregister te laten registeren wie zij na hun overlijden de zorg voor hun kinderen toevertrouwen. In de praktijk blijkt namelijk dat het vaak onduidelijk is aan wie de kinderen worden toegewezen in geval van overlijden van de ouders, omdat de ouders dit niet regelen bij de notaris. In dat geval bepaalt de rechter wie tot voogd zal worden benoemd, hetgeen tot vervelende situaties kan leiden. Door digitale voogdijaanwijzing mogelijk te maken hoopt de overheid deze onwenselijke situaties te beperken. De ouders zijn hierdoor namelijk niet langer verplicht om de voogdij vast te leggen in een testament bij de notaris, hetgeen de nodige kosten zal besparen.

Nietigverklaring door kinderen

Ook krijgen kinderen door de wetswijziging de bevoegdheid om nietigverklaring te verzoeken van het huwelijk dan wel het geregistreerd partnerschap van hun ouders. Dit kan met name van belang zijn als het huwelijk of geregisterd partnerschap is gesloten door een ouder die wilsonbekwaam is. Te denken valt hier aan een demente ouder.

Niet alle verschillen verdwijnen

Een belangrijk verschil dat voorlopig nog blijft bestaan tussen het geregistreerd partnerschap en het huwelijk is de beëindiging. Het geregistreerd partnerschap kan worden ontbonden door de rechter, maar in geval van wederzijds goedvinden ook door tussenkomst van de ambtenaar van de burgerlijke stand wanneer er geen minderjarige kinderen zijn. Voor de beëindiging van het huwelijk is thans nog altijd ontbinding door de rechter nodig. Het is nog niet bekend wanneer de genoemde wijzigingen in werking zullen treden.

Meer weten?

Wilt u meer weten over de verschillende samenlevingsvormen en/of de juridische gevolgen daarvan? U kunt zowel per e-mail als telefonisch contact opnemen met ons kantoor.