Vorige week heb ik deelgenomen aan een zakelijk golftoernooi. Het was op uitnodiging van een gewaardeerde cliënt van mij. Uiteraard heb ik die uitnodiging met plezier aangenomen. Maar zoals ik hieronder uiteen zal zetten, is het meedoen aan een golftoernooi niet geheel zonder risico.

Allereerst moet je goed nadenken over de dresscode. De kleding dient niet te uitbundig zijn, maar ook niet te saai. Daarnaast moet je beschikken over tactische vaardigheden; je wilt natuurlijk voorkomen dat je veel beter speelt dan de klant. Natuurlijk zal dit niet direct van invloed zijn op de onderlinge verhoudingen, maar het kan wel wat ongemakkelijk zijn. Slecht spelen is ook niet goed, want dan kan de klant weleens denken dat je wellicht nergens goed in bent, ook niet in je werk. Kortom, meedoen aan een zakelijk golftoernooi is lastiger dan je op het eerste gezicht zou denken.

Een ander risico bij het deelnemen aan een golftoernooi, is het oplopen van letsel. Zelf golf ik niet met enige regelmaat; hooguit een paar keer per jaar. Natuurlijk probeer je dan omhet beste uit jezelf te halen met als gevolg een verhoogde kans op blessures. Ook het oplopen van letsel ligt op de loer, bijvoorbeeld door een verdwaalde golfbal. De spelregels van het golfen schrijven voor dat diegene die een gevaarlijke bal slaat, heel hard “fore!” roept. Maar wat nu als dat niet gebeurt en de bal vervolgens het hoofd van een (mede)speler raakt. Is er dan sprake van een onrechtmatige daad, of anders gezegd, ontstaat er een civielrechtelijke aansprakelijkheid? Uiteraard is niet in elke situatie hetzelfde, toch kunnen we in de rechtspraak een aantal algemene regels terugvinden over aansprakelijkheid binnen de sport.

In sport- en spelsituaties geldt een verhoogde aansprakelijkheiddrempel. Dat wil zeggen, voor het aannemen van aansprakelijkheid binnen een sport- of spelsituatie worden zwaardere eisen gesteld dan in een gewone situatie. Gedragingen die normaal gesproken wel onvoorzichtig en onrechtmatig zouden zijn geweest, behoeven binnen de sport- of spelsituatie dit karakter niet te hebben juist omdat de deelnemers aan het spel tot op zekere hoogte gevaarlijke gedragingen, of slecht gecoördineerde, verkeerd getimede, onvoldoende doordachte handelingen, waartoe het spel uitlokt van elkaar hebben te verwachten. Zo’n gedraging wordt volgens de rechtspraak niet onzorgvuldig op de enkel gegrond dat ze door een ongelukkige samenloop van omstandigheden tot gevolg heeft dat één van de deelnemers ernstig letsel oploopt (HR 19 oktober 1990, LJN: AD1456).

Neemt niet weg dat een gedraging van een deelnemer aan een sport- of spelsituatie toch onrechtmatig kan worden geacht als deze gedraging buiten de regels van het spel, althans buiten de normaal aanvaardbare risico’s van het spel valt en derhalve abnormaal gevaarlijk is, zodat de gedraging door de andere deelnemers aan het spel niet verwacht behoefde te worden. Daarbij geldt overigens dat niet het enkele overtreden van de spelregels, waaronder regels ter bescherming van de veiligheid van de spelers, al onrechtmatig is. Wel is de overtreding van een spelregel een factor die meeweegt bij de beoordeling van de onrechtmatigheid (HR 18 20 juni 1991, LJN:ZC0300).

Gelukkig raakte tijdens het golftoernooi waaraan ik deelnam, niemand gewond door een verdwaalde golfbal. Toch komt het wel eens voor en dat ondervond een onfortuinlijke tandarts. Hij nam deel aan een golftoernooi voor tandartsen. Het ongeluk gebeurde op de 9de hole waarvan vaststaat dat een onoverzichtelijke hole is omdat vanaf de afslagplek de rest van de baan niet goed te zien is vanwege twee heuvels die in het midden van de baan staan. In verband hiermee stond bij de afslag plaats een bord met de tekst; “please wait with your tee-off for the bell rings 3 times”. Eén van de andere deelnemers aan het toernooi had het bord kennelijk niet goed opgemerkt. De betreffende deelnemer wachtte weliswaar enige tijd, maar sloeg vervolgens af, voordat hij de bel drie keer had horen klinken. Zijn bal ging te wijd, raakte het hoofd van de deelnemende tandarts, helaas met oogletsel tot gevolg.

Deze tandarts stelde de andere speler aansprakelijk. Deze heeft zich tijdens de daarop volgende rechtszaak zich verweerd door aan te geven dat hij minstens vijf minuten heeft gewacht en dat er voor het overige sprake is van eigen schuld van de tandarts. De rechtbank Amsterdam was evenwel onverbiddelijk in haar oordeel. Het vijf minuten wachten kon volgens de rechtbank niet worden beschouwd als het nemen van afdoende veiligheidsmaatregelen. Dat gold temeer in dit specifieke geval, waarin de aanwezigheid van het bordje en de bel juist benadrukten dat er sprake was van een onoverzichtelijke hole. De rechtbank concludeerde dan ook dat door het handelen van de betreffende speler de “verhoogde aansprakelijkheidsdrempel” was overschreden en deze daarmee onrechtmatig heeft gehandeld ten opzichte van de tandarts.

Erwin Jonker