“Het huwelijk is toe aan modernisering”, zo stelt een Kamermeerderheid van D66, PvdA en VVD. Deze partijen zijn van mening dat er een nieuwe wet moet komen die bepaalt dat de gemeenschap van goederen niet langer de standaard zou moeten zijn. ‘Samen delen immers niet meer van deze tijd’, zo stellen de initiatiefnemers van het wetsvoorstel dat zij voorbereiden.

Gemeenschap van goederen

Als u op dit moment trouwt zonder (vooraf) huwelijkse voorwaarden door de notaris te laten opstellen, bent u standaard getrouwd in ‘gemeenschap van goederen’. Dit brengt met zich dat alle bezittingen, maar ook alle schulden, gemeenschappelijk worden. Bij een scheiding worden vervolgens alle bezittingen en schulden in gelijke delen verdeeld. Schuldeisers van beide echtgenoten kunnen zich verhalen op de gemeenschap van goederen.

Wetsvoorstel

Het wetsvoorstel dat in de maak is beoogt dat alle eigendommen en schulden van vóór het huwelijk, niet langer standaard worden opgenomen in de gemeenschap van goederen. Ook zouden schenkingen en erfenissen die tijdens het huwelijk worden verkregen buiten de gemeenschap van goederen moeten blijven. Zo ontstaan er bij een huwelijk volgens het voorstel dus drie vermogens: de privévermogens van de beide echtgenoten en het tijdens huwelijk verkregen gemeenschappelijke vermogen. Volgens de initiatiefnemers zou de wettelijke standaard moeten worden dat alleen zaken die het resultaat zijn van gezamenlijke inspanningen van de echtgenoten tijdens het huwelijk, gemeenschappelijk worden. “Mensen moeten even van de roze wolk afstappen, om de zakelijke kant te regelen”, aldus D66. Men kan zich afvragen of dit wel zo simpel ligt. Op dit moment maken al veel Nederlanders huwelijkse voorwaarden om inkomen en vermogen gescheiden te houden, maar huwelijkse voorwaarden blijken niet altijd de oplossing. Huwelijkse voorwaarden werken alleen als ze in de praktijk worden nageleefd en als een goede financiële administratie wordt bijgehouden van het privévermogen en het gemeenschappelijke vermogen. Dit geldt ook voor het nu voorgestelde nieuwe stelsel voor de gemeenschap van goederen. De praktijk leert echter dat de huwelijkse voorwaarden nadat ze zijn gemaakt meestal in de kast verdwijnen, dat er niets meer mee wordt gedaan en dat ze er pas weer uit komen als er een echtscheiding op handen is of als schuldeisers verhaal willen halen. Vaak is dan niet meer vast te stellen wat van de bezittingen en schulden privé is en wat gemeenschappelijk.

Voor- en nadelen huwelijkse voorwaarden

Enkele voor- en nadelen van huwelijkse voorwaarden.

Voordelen:

• de mogelijkheid om naar eigen wensen afspraken te maken over financiën, inkomen en vermogen;
• bescherming van het vermogen van één van de echtgenoten tegen de schuldeisers van de andere echtgenoot;
• bescherming tegen (wan)gedrag van de andere echtgenoot;
• erfenissen behoren enkel tot het privévermogen; – goederen aangeschaft met eigen inkomen en/of vermogen blijven privé.

Nadelen:

• wanneer de persoonlijke omstandigheden veranderen is het van belang om de huwelijkse voorwaarden aan deze situatie aan te passen;
• een juiste uitvoering van de huwelijkse voorwaarden vergt een deugdelijke administratie en boekhouding gedurende het huwelijk;
• indien huwelijkse voorwaarden niet goed zijn opgesteld of niet goed worden uitgevoerd, kan dit ernstige benadeling van één van de echtgenoten tot gevolg hebben;
• indien één van de echtgenoten tijdens het huwelijk de zorg voor de kinderen op zich neemt, kan hij/zij geen inkomen meer genereren en geen vermogen meer opbouwen; dit in tegenstelling tot de andere echtgenoot. Hierdoor kan er een scheefgroei ontstaan in ieders opbouw van vermogen;
• het laten opstellen van huwelijkse voorwaarden door een notaris is een kostbare zaak.

Bijhouden van goede administratie essentieel

Indien de wettelijke standaard wordt dat alleen zaken die het resultaat zijn van gemeenschappelijke inspanningen van de echtgenoten tijdens het huwelijk gemeenschappelijk worden is het bijhouden van een goede administratie van essentieel belang. Anders valt na verloop van tijd niet meer vast te stellen wat behoort tot het privévermogen en wat tot het gemeenschappelijk vermogen. Goede voorlichting is hierbij van essentieel belang.

Daarnaast is het van belang om bij iedere wijziging in de persoonlijke en/of financiële omstandigheden van het huwelijk na te gaan of de gemaakte huwelijkse voorwaarden nog voldoen.

De praktijk leert echter dat echtgenoten niet bezig willen zijn met de zakelijke aspecten van een huwelijk. Vaak blijken de huwelijkse voorwaarden niet meer aan te sluiten bij de huidige situatie of niet te zijn nageleefd. Net als bij huwelijkse voorwaarden werkt het voorgenomen wetsvoorstel alleen als een deugdelijke en door beide echtgenoten te accorderen financiële administratie wordt bijgehouden. En dat blijkt in de praktijk dus juist het probleem. Het voorgenomen wetsvoorstel lijkt dan ook niet direct een oplossing te bieden voor problemen die zich in de praktijk.

Wilt u advies over (het opstellen en onderhouden van) huwelijkse voorwaarden, ondervindt u problemen aangaande de inhoud van de huwelijkse voorwaarden of moeten de huwelijkse voorwaarden worden afgewikkeld in verband met een echtscheiding? Ariëns Schoonderbeek Advocaten kan u hierbij uiteraard van dienst zijn. Het leveren van maatwerk in uw situatie is voor u immers van essentieel belang.