De Europese regels over vrije advocaatkeuze (die ook voor Nederland gelden) zijn neergelegd in een Richtlijn. In deze Richtlijn is bepaald dat de rechtsbijstandverzekerde gerechtigd is om zelf een advocaat te kiezen als er sprake is van een gerechtelijke of administratieve procedure.

Tot voor kort hanteerde de meeste rechtsbijstandverzekeraars een zo beperkt mogelijke uitleg van het begrip “administratieve procedure”. Zij stelden zich op het standpunt dat de ontslagprocedure bij het UWV en de bezwaarprocedure niet aan te merken waren als administratieve procedures.

Dat standpunt is sinds 7 april 2016 niet houdbaar meer. Op deze datum heeft het Europese Hof van Justitie in twee uitspraken nadere invulling gegeven aan het begrip “administratieve procedure”. Het ging om twee verschillende zaken. In de eerste zaak had een rechtstijstandsverzekerde de verzekeraar verzocht of hij een externe advocaat mocht inschakelen voor bijstand bij een UWV-ontslagprocedure. De verzekeraar wees zijn verzoek af omdat deze procedure volgens haar niet aan te merken was als gerechtelijke of administratieve procedure. In de tweede zaak was aan verzekerde een zorgindicatie geweigerd en wilde hij tegen deze weigering een bezwaarprocedure starten waarin hij zich wilde bij laten staan door een zelf gekozen advocaat. De verzekeraar weigerde de kosten daarvan te betalen.

De Hoge Raad, respectievelijk het Hof Amsterdam, die deze zaken in behandeling hadden, hebben beiden een zogenaamde prejudiciële vraag aan het Europese Hof voorgelegd. De Hoge raad wilde antwoord hebben op de vraag of de UWV-ontslagprocedure als administratieve procedure kan worden aangemerkt als bedoeld in de Europese Richtlijn en het Hof wilde weten of de bezwaarprocedure als administratieve procedure is te beschouwen. Het Europese Hof heeft beide vragen bevestigend beantwoord.

Mocht in de polisvoorwaarden van uw rechtstijstandverzekeraar nog staan opgenomen dat de kosten van een vrij gekozen advocaat in een UWV-ontslagprocedure of in een bezwaarprocedure niet onder de dekking vallen, wijst u dan uw verzekeraar op de bovengenoemde twee uitspraken.